Iemand verliezen is altijd een heel naar en heftig gevoel. Twee blogs geleden schreef ik over het verlies van mijn oma. In deze blog wil ik focussen op de mooie dingen die ‘verlies’ ons kan brengen — de kant waar niet vaak over wordt gesproken. Vaak vinden mensen het te vroeg, te snel om de positieve kant te bekijken; niet gepast.
Iedereen heeft zijn eigen rouwproces. Inmiddels heb ik gezien dat mijn rouw bestaat uit heel veel verdriet, boosheid en machteloosheid, maar ook uit rust, vrede en opluchting. Dat alles mag naast elkaar bestaan — het ene sluit het andere niet uit.
Je mag verdrietig en opgelucht zijn tegelijk. Het is niet erg als je momenten hebt waarin je lacht, huilt, en dan weer lacht. Herinneringen ophalen en rouwen laten deze emoties mooi naast elkaar bestaan. Veel mensen nemen het zichzelf kwalijk als ze niet huilen, maar dat kan ook komen door schok of ongeloof. Weeg er niet te zwaar aan.
Voor mij was de dood van mijn oma een enorme contradictie: een van de pijnlijkste dingen die ik ooit heb meegemaakt, maar ook een van de mooiste. Laat me dat even uitleggen.
Rouw — als je dat samen kunt doen — kan mensen heel dicht bij elkaar brengen. Mijn moeder en ik hebben elkaar zoveel kracht gegeven. We hebben samen geknuffeld, geslapen, gesteund, en terug in onze geboortestad gekeken naar de vele tekens die oma ons gaf na de begrafenis. De begrafenis zelf was een prachtig afscheid dat we samen hebben kunnen delen, en dat onze band alleen maar sterker heeft gemaakt.
Mijn familie is altijd een lastige geweest: iedereen doet zijn eigen ding, woont in andere landen, had regelmatig ruzie, en er was veel stress en pijn — de laatste tijd vooral verbonden aan oma’s toestand.
Ze had zoveel pijn. Ik weet niet of ik ooit iemand zo heb zien lijden als zij. Het einde van die lijdensweg is voor mij, en voor velen, een enorme opluchting geweest. Nu haar leven voorbij is, merk ik hoe groot haar invloed eigenlijk was — niet alleen op ons door haar fysieke gezondheid, maar ook door haar mentale gesteldheid en energie. Sinds de begrafenis voelt alles lichter, alsof er een enorme energetische blokkade is opgeheven. De energie stroomt weer.
Ik mis haar zo erg, maar er wordt voor het eerst in lange tijd weer gelachen in dat huis. Er wordt muziek geluisterd, gepraat — luid, zonder angst om haar te overprikkelen. Er is weer ruimte voor spelletjes, rust, en ademhalen.
Daarmee wil ik niet zeggen dat ik haar iets kwalijk neem. Ik denk dat iedereen een minder leuk persoon zou worden na alles wat zij in haar leven heeft meegemaakt. Ze was te oud en te ver heen om haar mindset nog te veranderen. En ik bedoel ook niet dat het allemaal haar schuld was.
Heel veel familieruzies kwamen voort uit dingen die we elkaar kwalijk namen — en bijna allemaal hadden ze met oma te maken. Het was haar grootste droom om al haar kinderen weer bij elkaar te krijgen, iets wat tientallen jaren niet was gelukt… tot deze week. Toen we elkaar in de armen vlogen met de woorden: “Laten we alles vergeten.”
Vanmorgen wisselden mijn moeder en ik nog berichtjes uit met mijn ooms, haar broers. Er is een last van die relaties afgegleden. We zijn verbonden — verbonden door haar verlies. Er herstellen banden die ooit als onherstelbaar werden verklaard. Ik heb armen om me heen gevoeld waarvan ik de aanraking was vergeten, geur die ik niet meer herkende, gevolgd door een grote lach en de woorden: “Ik hou van je.”
Een vreemd contrast van haar kou, maar de warmte om en door ons heen. Pijnlijk, maar waardevol. Diep en intens. Voor het eerst in jaren deden we weer iets samen. Ze heeft ons herenigd. Het moest zo zijn — alleen deze gebeurtenis kon dat veroorzaken. Het raakte ons zo diep dat we allemaal zakten naar hetzelfde niveau. Jouw dood zorgde voor de langverwachte dood van het ego; we voelden alleen nog maar ziel, en werden herenigd.
Ook leerde jouw afscheid mij iets over het loslaten van controle — iets waar ik nog vaak mee worstel. Het leven accepteren voor wat het is, met alles wat daarbij hoort. Dus ook de dood.
Naast de rouw rijd ik nu met een fijn gevoel terug: een gevoel van herenigdheid, voldoening, en rust in plaats van wrok, woede of irritatie.
Jouw verlies heeft ons herenigd, verbonden, en banden heropgebouwd. En ik weet zeker dat je trots bent. Jij dacht dat je leven betekenisloos was (waar wij het overigens niet mee eens zijn), maar je kunt zeker niet zeggen dat je dood betekenisloos was.
Het heeft wonderen verricht. Dankjewel.
Geef een reactie